Oogsttijd in de Empordà: de lekkerste tijd van het jaar in Girona
Ontdek waarom de oogsttijd in de Empordà een van de beste momenten is om Girona te bezoeken, van de wijngaarden en lokale producten tot de traditionele Catalaanse keuken en wijnen.
September is een van de dankbaarste maanden om Girona te bezoeken. De zomerdrukte neemt af, de temperaturen worden weer aangenaam, en het platteland om de stad gaat de belangrijkste periode van het jaar in: de oogst.
De verema — de druivenoogst — is het moment waarop alles wat een wijnboer twaalf maanden lang heeft gedaan wordt beslist. Wanneer je oogst is de belangrijkste beslissing van het jaar, en het gaat om dagen. Voor bezoekers is het ook de interessantste tijd om in deze streek te zijn. De cellers draaien op volle kracht, de lucht eromheen ruikt naar gistende most, en het landschap tussen Girona en de Franse grens ziet eruit zoals het er alleen in september en oktober uitziet.
Waarom de Empordà bijzonder is
Tussen Girona, de Pyreneeën en de Middellandse Zee ligt de Empordà, een van de meest eigen landbouwstreken van Catalonië. Het klimaat, de arme bodems en de tramuntana — de noordenwind die van de bergen afkomt — zijn hard voor een wijnstok, en juist daarom smaakt de wijn hier naar de plek waar hij vandaan komt. Lage opbrengsten, gezonde wijngaarden, geconcentreerde vruchten.
Veel van wat bezoekers in Girona eten en drinken begint zijn weg op dit land. De oogst is de paar weken per jaar waarin die band vanaf de weg te zien is.
September is oogsttijd
De oogst is geen dag. In de Empordà loopt hij van eind augustus tot in oktober, omdat de witte druiven en de basiswijnen voor mousserend het eerst binnenkomen, terwijl de rode nog een paar weken langer aan de stok moeten blijven.
Vroeg oogsten geeft een frissere, lichtere wijn met meer zuur. Laat oogsten geeft rijpere vruchten en meer alcohol. Tussen die twee punten zit een venster van een paar dagen, en een wijnboer leest het af door door de rijen te lopen, de druiven te proeven en de weersverwachting in de gaten te houden. Daarna gaat alles ineens snel: de druiven komen binnen een paar uur na het snijden bij de celler aan, worden gesorteerd, en de eerste most staat diezelfde avond al te gisten.
Het Consell Regulador van de DO Empordà presenteerde eind augustus zijn verwachting voor dit jaar, en de vooruitzichten waren goed. Ondanks de geringe neerslag van de maanden ervoor hebben de planten en de druiven zich goed ontwikkeld, en hoeveel het uiteindelijk wordt hangt af van het weer van de komende weken. Die onzekerheid hoort erbij: elke oogst levert hier een iets andere wijn op. Het oogstprogramma van dit jaar begon op 22 augustus, en sindsdien hebben de cellers doorgewerkt.
Grenache en Carignan
De DO Empordà verenigt zo'n veertig cellers, en ongeveer tweederde van het wijngaardoppervlak is aangeplant met inheemse en traditionele druivensoorten. Dat percentage stijgt al jaren, doordat de wijnboeren van de Empordà bewust hebben gekozen voor garnatxa en carinyena in plaats van voor internationale varianten.
Beide groeien hier al eeuwen omdat ze kunnen hebben wat dit landschap met een wijnstok doet. Een wijnervaring in de Empordà is de meest directe manier om te begrijpen waarom dat uitmaakt: de wijn in het glas komt van stokken die je vanaf de weg kunt zien. De streek houdt ook vast aan haar zoete garnatxa, een traditionele dessertwijn die veel te weinig bezoekers ooit proberen.
Het seizoen komt op de markt
De wijn trekt de aandacht, maar de druiven zijn maar een deel van het verhaal. In diezelfde weken vult de markt van Girona zich met vijgen, druiven, paprika's, tomaten, aubergines en de laatste producten van de nazomer, en beginnen de paddenstoelen te komen. De kaarten van de restaurants gaan met ze mee: van zomersalades naar langzaam garen.
Zelf de oogst meemaken
In september en oktober zetten de cellers langs de wijnroute van de DO Empordà hun deuren open en laten ze bezoekers meedoen: druiven plukken, ze op de traditionele manier treden en de eerste most volgen van de stok tot de tank. Tijden en beschikbaarheid verschillen per celler en worden direct met hen afgesproken, dus vooruit plannen heeft zin.
Er is ook het oogstfeest van de DO Empordà, dat al meer dan vijftig jaar bestaat en elk jaar in een andere gemeente wordt gehouden, met het plukken en treden van druiven, eetkramen en wijnen uit de hele streek.
Tot slot
Een van de grootste voordelen van Girona is waar het ligt. Je kunt de ochtend in de oude stad doorbrengen en de middag tussen de wijngaarden, en dat verklaart voor een groot deel waarom de stad zo'n gerespecteerde culinaire bestemming is geworden.
Wie in september of oktober aankomt, komt op het best mogelijke moment. De wijngaarden werken, de streek is op haar mooist, en het eten en de wijn op tafel komen uit dezelfde paar kilometer platteland.
De oogst duurt een paar weken. De wijn die eruit komt duurt veel langer.